Sunday, March 24, 2013

PENSWASTAAN PEMBUANGAN SAMPAH (PBT)

Ditulis Oleh
Norazlan Bin Yusof
Disember 2012
Kedah
PENGENALAN
            Dasar Kependudukan 70 juta yang telah dilancarkan oleh mantan Tun Dr. Mahathir Mohammad  pada tahun 1982 telah menunjukkan kerajaan begitu komitmen terhadap sosio-ekonomi negara menuju negara maju, justeru itu secara tidak langsung negara Malaysia akan mempunyai kepadatan penduduk yang berbilang kaum selari dengan wawasan 2020. Menurut Laporan Pembangunan Dunia (World Development Repot) telah menunjukkan pertumbuhan penduduk Malaysia dalam 2.0% setahun (1980-2000), dengan kepadatan penduduk ini secara tidak langsung akan wujud  masalah pengurusan sisa pepejal bagi pihak penduduk Malaysia disebabkan kepadatan khususnya kawasan-kawasan sekitar Bandar.
            Berdasarkan [1]perlembagaan persekutuan  perkara 95A, telah memberi kuasa kepada kerajaan tempatan dalam menguruskan sisa pepejal terutamanya di kawasan bandar di Malaysia, oleh itu bagi menjayakan matlamat dasar kerajaan yang telah dirangka tersebut sedikit sebanyak mempengaruhi dasar penswastaan yang telah dibuat pada 1983 bagi penglibatan sektor-sektor swasta dalam  memercu kemajuan bersama di dalam negara. Ini menunjukkan  kerajaan tempatan  seperti Majlis Bandaran dan Majlis Bandaran dan Majlis Daerah  memain peranan dalam penswastaan sisa pepejal bagi menjamin keberkesanan pengurusan yang dilakukan oleh pihak swasta untuk kesejahteraan penduduk Malaysia.
            Menurut [2]Seow Ta Wee, menyatakan di dalam polisi pengurusan pepejal kebangsaan bahawa satu pelan diwujudkan  iaitu Action Plan For a Beautiful and Clean Malaysia (ABC) pada tahun 1998 menunjukan kerjasama pihak kerajaan tempatan iaitu Majlis Bandaran dan Majlis Daerah bersama-sama sektor swasta dalam menguruskan sisa pepejal ini. Oleh demikian pengurusan sisa pepejal ini telah diambil –alih pihak swasta dalam pengurusan menguruskan sisa pepejal yang terdapat di Bandar-bandar di Malaysia mahupun penduduk tempatan.

 KUPASAN ISU SEMASA
            Isu masalah-masalah alam sekitar yang berlaku di sekeliling masyarakat pada tahun 1998 telah membawa satu kesedaran kepada masyarakat untuk peka akan pengurusan tersebut. Dengan masalah yang wujud ini secara tidak langsung memberi kesedaran kepada pihak kerajaan dalam menangani masalah  ini. Oleh itu, pihak kerajaan sedar masalah ini tidak akan selesai jika pengurusan pepejal ini terus berlarutan tanpa mengambil insitif jalan penyelesaian ini.
            Keadaan semasa pada ketika itu dimana pengurusan tersebut yang dikelolakan oleh Pihak Berkuasa Tempatan (PBT) pada permulaanya telah diubah haluan kepada Kerajaan Persekutuan. Sekitar 2007, satu akta telah diwartakan oleh Kerajaan Persekutuan setelah membuat pemantauan dan analisa semasa. Akta 672 yang mewartakan akan Akta Pengurusan Sisa Pepejal dan Pembersihan Awam.
            Kuasa esekutif yang dimanopoli oleh Kerajaan Persekutuan untuk memegang mandat pengurusan hal tersebut di tumpukan sekitar Semenanjung Malaysia yang mempunyai kepadatan penduduk yang tinggi.
            Pengurusan mengurus sisa pepejal tersebut yang menekankan aspek-aspek penting di dalam kehidupan dimana seperti pemuliharaan, ekonomi, serta kesedaran awam terhadap persekitaran. Pengurusan tersebut mengambil berat daripada kaedah permulaan iaitu kaedah penjanaan sehinggalah ke proses akhir iaitu pelupusan sisa pepejal tersebut.
            Namun, setelah beberapa ketika berjalan keadaan tersebut, Kerajaan Persekutuan telah mengambil kata sepakat bagi membuat penawaran kepada mana-mana syarikat swasta untuk mengambil alih akan pengurusan tersebut. Perkara tersebut bakal mengubah status pengurusan perkara tersebut daripada pengurusan dibawah seliaan kerajaan tempatan  kepada pihak persendirian atau pihak swasta. Dengan tumpuan ini, matlamat utama adalah secara tidak langsung dapat memberi jalan penyelesaian dalam masa jangka panjang terhadap isu pembuangan sisa pepejal tersebut. Dengan penswastaan keatas pengurusan pepejal tersebut yang telah dibuat oleh pihak kerajaan secara tidak langsung dapat memberi perhatian sepenuhnya kepada perkara yang lebih penting. Oleh itu, peranan pihak swasta dalam pengurusan pepejal ini mampu memberi impak yang besar kepada negara Malaysia.
            Penawaran tersebut telah disambut baik oleh sebahagian pihak swasta yang akhirnya telah membawa penukaran keadaan atas termenterai perjanjian di antara pihak Kerajaan dan 3 buah syarikat swasta yang masing-masing mewakili negeri di 3 buah kawasan, iaitu Utara, Selatan serta Timur Malaysia.
            Termenterai penawaran tersebut telah digariskan oleh Kerajaan untuk tidak mendatangkan kesan kepada mana-mana pihak terutamanya orang ramai ataupun awam. Dengan perjanjian yang telah dibuat diantara pihak kerajaan dengan pihak swasta menunjukkan bahawa kerajaan begitu komitmen untuk mengatasi masalah pengurusan pepejal tersebut yang berlarutan sehingga kini.

 MENGAPA ISU TERSEBUT BERLAKU?        
i)                    Meningkatkan isu kualiti perkhidmatan.
            Antara objektif utama yang diwar-warkan Kerajaan adalah untuk meningkatkan mutu dan kualiti perkhidmatan yang disediakan kepada orang awam. Hal tersebut adalah rentetan daripada suasana perkhidmatan yang kurang memuaskan.
            Seperti yang diungkapkan oleh Timbalan Perdana Menteri, Tan Sri Muhyiddin Yassin kepada [3]Berita Bernama, “Melalui langkah ini, kita akan dapat meningkatkan kebersanan aktiviti kawal selia dan kualiti perkhidmatan kutipan sisa pepejal ke tahap yang lebih baik dan mencapai piawaian peringkat global”.
            Hal ini berikutan muhasabah kembali daripada pengurusan dibawah seliaan pihak sebelum itu, iaitu Pihak Berkuasa tempatan yang kurang proaktif dalam mengendali pengurusan.    
            Analisa daripada kajian lepas menyatakan sebahagian besar permasalah yang perlu di laksanakan serta diurus keatas sisa pepejal tersebut telah diselesaikan secara melulu tanpa mempunyai panduan atau pantauan daripada mana-mana pihak atau garis panduan.
ii)                  Kekurangan maklumat dan pengurusan sisa pepejal
Masalah yang agak kronik melanda ketika di bawah seliaan sebelum pihak swasta adalah sumber maklumat bagi mengetahui maklumat berkaitan mengurus sisa-sisa pepejal tersebut. Pihak yang menyelia tersebut mempunyai kelemahan yang agak ketara dari sudut untuk mengetahui intipati masalah serta maklumat akan bahan-bahan sisa pepejal tersebut.
iii)                Tenaga kerja yang tidak mencukupi serta tidak cekap.
Dibawah seliaan sebelum berlaku penswastaan, keadaan tenaga kerja bagi menyeliakan proses-proses tersebut menghadapi kekurangan sumber tenaga kerja.
         Menurut Timbalan perdana Menteri lagi, kuantiti sisa pepejal meningkat naik setiap hari ke sehari sehingga kini mencecah hampir 27,000 tan sehari.
           Oleh yang demikian, tenaga kerja bagi mengurus hal tersebut adalah wajar dengan bilangan tenaga kerja yang besar juga. Kekurangan dari sudut bilangan tenaga kerja telah merencatkan proses pengurusan tersebut.
        Menurut laporan daripada Banci Ekonomi 2011 : bekalan air, pembentungan, pengurusan sisa dan aktiviti pemulihan yang menunjukkan bilangan tenaga kerja yang di analisa dalam proses pengurusan tersebut.

(Sumber: Jabatan Perangkaan   Malaysia: Banci Ekonomi 2011)
Rajah 1
Kebiasaannya, kutipan bagi proses pengumpulan untuk penghapusan menggunakan beberapa kaedah seperti kaedah kutipan di sepanjang bebendul jalan. Kaedah ini yang melibatkan tong yang diletakkan di tepi jalan misalan di perhentian bas ataupun tempat awam.
            Selain daripada itu, kaedah kutipan berpusat dimana memusatkan di satu tempat pengumpulan sahaja. Kaedah ini melibatkan orang ramai untuk membawa barangan-barangan tersebut ke pusat atau tempat yang telah dikhaskan.
            Seterusnya, kaedah dari premis ke premis yang dikutip ke dalam kenderaan kutipan. Kaedah ini kebanyakkan menjadi pilihan di Malaysia.
            Demikian itu, ketiga-tiga kaedah itu jika dinilai, memerlukan ramai tenaga kerja yang meliputi banyak kawasan di Malaysia dalam masa yang sama kepadatan penduduk yang semakin meningkat naik.
            Kesinambungan antara bilangan penduduk yang semakin hari meningkat naik dengan bilangan sisa-sisa pepejal yang dihasilkan setiap hari juga turut terkait.
Seperti yang direkod dalam satu kajian yang menunjukkan nilai output kasar yang dikaji mengikut negeri pada tahun 2010.

(Sumber: Jabatan Perangkaan   Malaysia: Banci Ekonomi 2011)
Rajah 2
Hal ini sedikit sebanyak menambah bebanan kepada pihak pengurusan untuk mengurus bahan pepejal tersebut yang meningkat dari sehari ke sehari. Jika diperhatikan pada tahun 1994 sebanyak 417413 tan matrik di dapati kiantiti buangan terjadual di hasilkan. Pada tahun 2004 di dapati secara kasarnya telah berlaku peningkatan sebanyak 11.72% kuantiti buangan terjadual telah di hasilkan. Dan pada tahun 2011 telah meningkat sehingga 1622031.5 tan matrik hasil buangan telah dikutip mengikut data.

(Sumber: Jabatan Perangkaan   Malaysia: Banci Ekonomi 2011)
Rajah 3





KESAN-KESAN KEPADA PIHAK SEKELILING.
i)                    Pihak berkuasa mula mengatur startegi.
            Rentetan daripada itu, wujudnya beberapa kesan keatas beberapa pihak antaranya pihak KPKT sendiri yang mana mula merangka rawatan susulan bagi menambah baik semula keadaan semasa di kalangan penduduk awam.
            Kesan utama yang jelas, KPKT mula mengorak langkah melalui peringkat demi peringkat. Telah wujudnya tiga stategik pelaksaan yang dirancang semenjak tahun 2000 sehinggalah kini. Anjakan perubahan itu dinamakan sebagai program 3R.
            Pada fasa pertama sekitar penghujung 2000 telah mewujudkan beberapa garis panduan serta langkah yang bakal di ambil untuk menaik semangat semula kecaknaan penduduk setempat ter hadap isu tersebut.
            Manakala pada susulan Fasa ke dua selepas setahun berlalu, fasa ini lebih banyak menyumbangkan insentif bagi usaha untuk mengalakkan aktiviti kitar semula dan akttiviti-aktivi yang lain.
            Seterusnya, fasa ke tiga yang berobjektif untuk menarik minat sektor korporat bagi melibatkan diri dalam program-program yang berkaitan tersebut.
ii)                  Impak yang teruk kepada alam sekitar, sosial dan kesihatan manusia.
Hal ini berdasarkan tingkah laku pengurusan yang sebelum ini mengabaikan aspek kecekapan pengurusan atau sistem yang tidak bersistematik.
      Misalan pada kesan keatas alam sekitar, akibat daripada pengurusan yang tidak bersistematik, pencemaran udara serta gas yang dibebaskan daripada tapak pelupusan telah mencemarkan alam. Hal ini secara tidak langsung menyumbang kepada masalah lain secara tidak langsung atau secara langsung.
      Kos penyelengaraan juga akan turut meningkat naik di dalam bujet kewangan Negara bagi mengurus hal tersebut. Masalah ini menyumbang kepada kesan sosial masyarakat. Tapak pelupusan yang tidak mencukupi diabaikan oleh pihak berkenaan boleh menyebabkan masalah yang lebih besar daripada sekecil-kecil masalah.
REAKSI DAN MAKLUM BALAS MASYARAKAT SEKELILING TERHADAP ISU TERSEBUT KEPADA KERAJAAN.
            Semasa di dalam  pentabiran kerajaan tempatan, isu pengurusan sampah memjadi hangat di sebabkan pengurusan yang kurang cekap di dalam pengurusan tersebut. Kesan daripada aduan yang di terima dari masyarakat terutamanya di kawasan bandar menyebabkan isu-isu sisa pepejal ini tiada penghujung jalan penyelesaian. Akibatnya, masalah sisa pepejal ini menjadi punca kepada masalah lain, contohnya akibat tiada pengurusan pepejal yang cekap ini seperti tiada kutipan sampah yang efasyen ini menyebabkan masalah yang lebih besar terutamanya berlaku bancana alam seperti banjir.
            Selain itu juga, sebelum penswastaan sisa pepajal ini di dapati aduan yang di buat oleh pihak masyarakat di pandang sepi oleh pihak kerajaan tempatan. Punca menjadi masalah tersebut di sebabkan kekurangan kakitangan kerajaan untuk mengendali masalah itu, selain itu juga punca ini juga disebabkan kerenah boikrasi pihak kerajaan tempatan untuk membuat keputusan dalam menangani masalah sisa pepejal.
            Selepas penswastaan sisa pepejal ini, segala masalah ini yang berpunca kelemahan kerajaan tempatan dapat di atasi secara berperingkat oleh pihak swasta, dengan penswastaan sisa pepejal secara tidak langsung memberi tumpuan sepenuhnya kepada syarikat yang mengendali sisa pepejal  tanpa karenah biokrasi. Oleh itu, pihak masyarakat memberi tangapan yang positif selepas pengurusan sisa pepejal di swastakan oleh kerajaan tempatan.

TINDAKAN KERAJAAN TERHADAP ISU INI
i)     Pengubalan undang-undang dan penyelarasan peraturan.
Selepas wujudnya tawaran penswastaan tersebut, Kerajaan Malaysia telah mewar-warkan untuk memperkenalkan undang-undang baru dalam pengurusan masalah tersebut. Perkara yang terlibat sama dalam proses utama dikenal pasti sebahagian hieraki pengurusan sisa bersepadu antaranya ialah pengurangan sisa, guna semula, kitar semula dan penghasilan tenaga kerja.
      Bagi mewujudkan keberkesanan tersebut, perubahan serta penggunaan semula matlamat sangat diperlukan bagi mengatur semula langkah pembaikan.
Beberapa langkah diperlukan bagi mengendalikan perkara tersebut seperti mengendalikan beberapa perkara seperti abu, air dan gas bagi memastikan keseimbangan.
ii)                  Penerapan pendidikan  dikalangan masyarakat.
Langkah ini merupakan antara langkah utama yang perlu dititik beratkan oleh kerajaan bagi menjayakan kesedaran dikalangan penduduk setempat.
           Penerapan ini perlulah diserapkan di setiap peringkat umur, bermula dari pusat asuhan sehinggalah ke tahap universiti seperti disarankan oleh Ta Wee S. dan Jahi J.M (2001)
Pada masa kini, Kerajaan telah mencapai separuh kejayaan dalam mengasuh penduduk terhadap isu ini antaranya melalui media masa seperti program tv serta radio, dan laman web, poster dan papan iklan.
iii)                Perbelanjaan kewangan
Menurut Rancangan Malaysia ke 7 sekitar tahun 1995 sehingga 2000, pihak Kerajaan telah menguruskan sebanyak RM 20.9 juta bagi memperbaiki tahap perkhidmatan bagi menyelesakan penduduk setempat.
  Pihak Kerajaan telah menaik taraf tapak pelupusan yang sedia ada dan tidak ketinggalan membina tapak pelupusan sanitari. Penambah baikan ini adalah bertujuan bagi menyelesakan kehidupan harian semua pihak bagi mengelak berlaku keadaan tidak selesa.
iv)                Susun atur semula organisasi.
Selepas penswastaan tersebut, Pihak kerajaan mula memberi perhati yang khusus bagi mempertingkatkan dalam keseluruhan hieraki pentadbiran  seperti yang disarankan oleh Ta Wee, S. dan Jamaluddin Md Jahi.
Melihat pada struktur organisasi dimana SWM telah diubah  tampuk pemerintahan ke bawah institusi swasta, maka kakitangan PBT telah diserapkan ke bawah organisasi tersebut.
Oleh yang demikian, aktiviti SWM, KPKT dan PBT telah mengambil langkah menyusun semula pergerakan pentadbiran tersebut.

PANDANGAN PERIBADI TERHADAP ISU INI
            Sekiranya ditinjau keadaan sekeliling sekarang, isu pembuangan sisa pepejal pada hari ini berada ditahap yang agak selamat. Selamat dari segi keselesaan mata memandang, dan juga keselesaan kehidupan seharian dari menghadapi masalah yang kemungkinan boleh timbul daripada punca pembuangan sisa pepejal tersebut tanpa kawalan dan tidak di selia dengan baik.
            Secara peribadi, isu penswastaan pembuangan sisa pepejal ini seharusnya diteruskan atau ditukar status daripada seliaan Kerajaan kepada pihak Swasta.
 Antara asbabnya adalah :
i)                    Integriti perkerja dapat diperbaiki.
Keadaan ini berubah ke positif hampir 90% dari sudut pengamatan. Jika ditinjau, keadaan sebelum penswastaan, para tenaga kerja lebih cenderung mengalami sikap malas. Para pekerja dahulu lebih bergantung dan lalai dalam menjalankan tanggungjawab.
      Selepas penswastaan, para pekerja dibawah seliaan swasta, para pekerja berubah menjadi lebih positif dan perkhidmatan makin bertambah baik.
ii)                  Pengabaian tumpuan daripada Kerajaan terhadap Isu tersebut.
Di amati, setelah berlaku penswastaan, pihak Kerajaan telah menyerahkan sepenuhnya kepada pihak yang dipertanggung jawabkan.
Dengan ringkasnya, pihak Kerajaan mengalami kekurangan bebanan dalam memikirkan hal tersebut.
iii)                Pengurusan lebih efisyen.
Sebelum penawaran untuk diswastakan, pihak Kerajaan  terpaksa menguruskan hal tersebut dengan memecahkan unit dalam menguruskan tersebut. Hal tersebut telah melibatkan banyak pihak dalam menguruskan pengurusan.
Namun, pihak swasta telah mengambil alih peranan dalam mengurus tersebut dengan sepenuhnya. Dengan penswastaan tersebut, Kerajaan telah menjimatkan banyak penglibatan dalam menguruskan sesuatu perkara dan menumpukan kepada perkara lain.
iv)                Maklum balas masyarakat yang makin positif.
Setelah penswastaan, makluman masyarakat semakin cenderung kepada positif dan segala tanggapan yang berbentuk negetif terhadap perkhidmatan tersebut dapat dihindarkan.
KESIMPULAN
Realitinya, isu penswastaan pembuangan sampah atau sisa pepejal ini memberikan impak yang positif dan pada masa yang sama juga terselit negetif kesannya. Jika diamati, isu penswastaan ini memberi ruang-ruang perubahan kepada banyak pihak. Sama ada dari sudut perhidmatan yang disediakan untuk keselesaan rakyat tempatan mahupun dari sudut kebajikan tenaga buruh itu sendiri.
Daripada pengamatan, tindakan yang diambil oleh pihak Kerajaan Persekutuan untuk menswastakan perkara tersebut adalah salah satu tindakan yang bijak. Tindakan tersebut setelah dianalisis mempunyai banyak kelebihan berbanding kekurangan daripada perkara tersebut.
Penswastaan perkara tersebut mampu memberikan sumbangan serta kesan yang besar kepada banyak pihak mahupun sudut. Hal ini salah satu langkah yang proaktif yang mampu memacu kemajuan Negara yang dicintai ini, Malaysia.

RUJUKAN
Seow Ta Wee.  (2004). Pengurusan Sisa Pepejal Di Malaysia.
Johor. Jabatan Pengurusan Binaan dan Harta Tanah.
Jabatan Perangkaan Malaysia. (2011). Banci Ekonomi. Kuala
Lumpur. Jabatan Perangkaan Malaysia.
Norasyikin Mohd Salleh. (June 2011). Tengani masalah sampah –
Penswastaan mampu tingkatkan lebih banyak tapak
pelupusan sampah sanitari. Kuala Lumpur. Johor  Bahari.
Sinar Harian.
Jabatan Perangkaan Malaysia. (2012). Environmental Statistics
Time Serial. Malaysia. Jabatan Perangkaan Malaysia.




[1] Perlembagaan Persekutuan Pindaan P.U.(A) 164/2009
[2] Seow Ta Wee. (2004). Pengurusan Sisa Pepejal Di Malaysia. Johor. Jabatan Pengurusan Binaan dan Harta Tanah.
[3] http://blis2.bernama.com.eserv.uum.edu.my/mainHomeBypass.do

No comments:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Besday Aku

Labels

Tugasan PJJ (2) UUM (2) Word Excel (2) asrama (2) joomla (2) Aksi (1) Aplikasi Komputer (1) Asas Pentabiran (1) Azfar (1) Bab 1 (1) Bab 2 dan bab 3 (1) Backup Kesemua Driver (1) Bagaimana (1) Bahasa Melayu (1) Bermain (1) Bintang (1) Bisu (1) Blog (1) Cinta Muka Buku (1) Dasar Pandang Ke Timur (1) Dasar Timur (1) Direktori (1) Ekonomi (1) English (1) Filem (1) GMGA1013 (1) Games (1) Google Search (1) Identiti (1) JPJ (1) Jadual Waktu April 2011 (1) Jepun (1) Kesatria Poyos (1) Ku Jumpa (1) Lagak (1) Lagu (1) Maddi Jane Price (1) Mari Ketawa (1) Membina (1) Menyanyi (1) Mizz Nina (1) Modul PJJ SEM 1 (1) Nat kebun getah (1) Ngeri (1) Nota (1) Orang (1) PDRM (1) PLK (1) Pedagogi (1) Pendidikan awal kanak-kanak (1) Pengenalan Website (1) Pengurusan (1) Power Point To Pdf (1) Poyos (1) Rujukan IT (1) SADN1013 (1) SBLM1053 (1) Sumber (1) Syurgamu Ramadhan (1) Tingkatkan (1) VRS011 (1) Web IT (1) WinXP (1) Window XP Cetak Rompak (1) Zawir Boleh Menirap pada 20-7-2010 (1) alat lipat baju (1) andartu (1) andartu terlampau (1) asiggmen (1) baju lipat (1) barat (1) berkerja (1) berzina (1) cara lipat (1) cmd (1) command (1) converter offices 2007 for offices 2003 (1) desktop loding slow (1) dimanakah anda (1) e107 (1) empaya poyo (1) espistemologi (1) fitrah (1) gambar (1) gambar 2 (1) google (1) google bot (1) hardisk (1) hit google (1) info zakat (1) internet (1) jauh zina (1) kelajuan (1) kerja (1) kompaun (1) lawatan ke perak (1) lipat baju (1) localhost (1) membeli-belah (1) mycyberhost.biz (1) najwa latif (1) numar pan'la unu (1) orang cina (1) palgiat (1) panjar (1) pantau (1) pasar sehari (1) password (1) pawagam (1) penaklukan (1) penarafan (1) perkonsian ilmu (1) pic 2 (1) pidgin (1) renungan (1) root (1) run (1) saman (1) sejarah (1) sem 4 (1) server laju (1) shoping (1) sistem maklumat asrama (1) sma (1) tak tau tulis apa (1) tanah melayu (1) telnet (1) terjemah (1) terlampau (1) translate (1) wang runcit (1) web PJJ UUM (1) xampp (1) zakat (1) zina (1)